Skip to content

Wanneer heb je een burn-out?

Een burn-out is een fysiologische aandoening waarbij je emotioneel en fysiek uitgeput bent en weinig tot niets kan presteren. Een burn-out is het gevolg van een opeenstapeling van stress. Bij elke persoon uit dit zich anders en stapelt het ook anders op. Voor sommige mensen betekend dat dat ze jarenlange stress ervaren, wat ze vaak zelf niet eens meer door hebben. Voor anderen kan het een kortere periode van zelfs een paar maanden zijn, waarin ze hele heftige stress meemaken.

Er is dus ALTIJD eerst een fase van langdurige stress aan vooraf gegaan. Dit gaat over in overspannenheid en mondt zich uit in een burn-out. Vaak wordt dit ook ontwikkeld door de maatschappij en de druk die we ervaren in het drukke leven dat wij tegenwoordig kennen. Ook de coronacrisis krikt de cijfers in Nederland omhoog. Door (financiële) onzekerheden en hogere werkdruk ontstaat er meer chronische stress. En helaas daardoor dus ook steeds meer mensen met burn-out klachten.

Een burn-out bestaat (volgens psychotherapeut Christina Maslach) uit drie, min of meer samenhangende verschijnselen: uitputting, cynisme en een lager zelfbeeld van de eigen competenties.

  • Wist je dat bijna twee derde (74%) van de psychische ziektegevallen op de werkvloer in Nederland (in 2020) veroorzaakt wordt door overspannenheid of een burn-out? bron: volksgezondheidszorg.info
  • In de westerse wereld ligt het percentage voor werkende millennials dat te maken krijgt met een burn-out, zelfs rond de 59% (in 2021)!

En zoals ik al zei dit uit zich bij iedereen anders. Waar het op neer komt is dat je oerbrein je lichaam probeert uit te schakelen. Om op de rem te trappen om jou te beschermen, waar jouw moderne rationele brein door wil blijven gaan. Er is dus een enorme disbalans in je hersenen. Soms betekent dat dus dat je moeite hebt met uit bed komen, nergens zin in hebt, en mentaal afgezonderd wil zijn. Soms betekend dat dat je lichaam daadwerkelijk uitgeschakeld wordt, en jij zelfs tijdelijk verlamd raakt. En dat is nog naast alle cognitieve klachten die je ervaart. En vaak is dit dan ook wat mensen nodig hebben om stil te staan. Om voor zichzelf te kiezen en open te staan voor verandering in hun leven.

Maar wat gebeurd er dan precies in je hersenen bij een burn-out?

Verminderde regulering van angst en emoties:

Het angstcentrum in je brein wordt geactiveerd door gevaar, stress, druk of spanningen. Het helpt je om je angst te kunnen verwerken. Op het moment van angst of stress wordt de amygdala, het amandelvormige angstcentrum in ons brein, groter. Het bereid zich voor op een volgende ervaring. Als dit incidenteel gebeurd is dit een fantastisch proces dat dus ook lang heeft gewerkt voor de mens. Echter tegenwoordig ervaren mensen steeds meer chronische stress waar de amygdala niet op berekend is. Een overactieve amygdala kan volgens wetenschappers de balans in de hersenen verstoren. Doordat de amygdala groeit verzwakken de verbindingen met andere delen van het brein. Deze verbindingen zijn nodig om angsten en emoties te reguleren. Wanneer deze regulatie niet goed of zelfs niet meer plaats vindt, ontstaat er nog meer dis-balans in de hersenen. Dat uit zich dan weer in een burn-out.

Verminderde cognitieve en emotionele functie:

En dat is niet het enige, want naast invloed op de amygdala heeft stress ook invloed op de prefrontale cortex. De prefrontale cortex is betrokken bij veel emotionele en cognitieve functies, en wordt bij chronische stress juist kleiner en dunner. Dit is dan ook de reden dat we bij een burn-out vaak een vermindering zien van het denk- en leervermogen, de concentratie, het oplossend vermogen en het geheugen. Ook het maken van beslissingen wordt dan moeilijker.

Verminderde neuroplasticiteit:

De neuroplasticiteit (het vermogen om je hersenen te blijven ontwikkelen en verandering in ons brein toe te passen) wordt bij een burn-out aangetast. Dit komt door de verkleinde prefrontale cortex, die minder goed informatie nieuwe kan opslaan.

Verminderde motorische activiteit:

Het gebied dat verantwoordelijk is voor de motorische activiteit van ons lichaam is de basale ganglia. De basale ganglia werkt voornamelijk op de automatische piloot. Het wordt dus niet direct bewust aangestuurd (dit gebeurd in de prefrontale cortex). Een verminderde coördinatie of vertraging in bewegingen kunnen symptomen zijn van een verkleinde basale ganglia. Dit gebied krimpt door chronische stress of oververmoeidheid, zoals bij een burn-out.

Hoe lang duurt een burn-out gemiddeld?

Als je eenmaal spreekt van een burn-out, is het herstel minimaal 11 weken. Helaas komt dit minder vaak voor dan het herstel van 1 jaar, of zelfs meerdere jaren. Het hangt er hierbij natuurlijk ook vanaf hoe actief je aan de slag gaat met je herstel. Hulp zoeken bij een specialist of hulp aannemen van mensen om je heen, kan hier al een enorm verschil in maken. Het kan je klachten verminderen of je herstel sneller laten verlopen. Vooral goed om te onthouden; Enjoy the silece too!

enjoy the silence too

Is een burn-out te voorkomen?

Een burn-out begint dus eigenlijk bij de symptomen die stress met zich meebrengt. Dit zijn vaak klachten die veel voor komen, waardoor we deze als “normaal” aanzien. Maar is het eigenlijk wel normaal dat we klachten ervaren? Ik denk van niet.

Als we gezond zijn op mentaal, emotioneel en fysiek gebied, en daarbij een juiste balans weten te vinden en te behouden, denk ik dat we weinig tot geen van deze klachten zullen ervaren.

Vaak is een groot onderdeel hiervan zelfliefde. Een journey die ik persoonlijk heel uitdagend vond. Bedenk dat het altijd beter is om een burn-out te voorkomen, dan achteraf te moeten herstellen en onnodige schade op te lopen. En ja dit is zeker mogelijk! Dit is immers ook de voornaamste reden dat ik mijn programma “Balance my world” heb ontwikkeld, zodat ook jij met behulp van meer kennis en tools een leven in balans kan creëren. (en dus die burn-out kan voorkomen).

liefs Eileen

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *